Ubuntu GNU / Linux Komutları

Ubuntu GNU / Linux Komutları

Ubuntu GNU / GNU Linux dağıtımı grafik arayüze sahip bir işletim sistemidir. Ancak sunucu işletim sistemlerinde grafik arayüzü tercih edilmez ve ssh client erişimi ile yönetilmektedir. Bu nedenle GNU / Linux işletim sistemlerinde eğer tecrübe kazanmak istiyorsanız, komutlar hakkında bilgi sahibi olmanız gerekmektedir. Komutlar sadece ubuntuda geçerli değildir. Linux dağıtımlarının hepsinde kullanabilirsiniz.

Ubuntu 20.04 LTS dağıtımında CTRL + ALT + T tuşlarına basarak terminali açabilir yada uygulamalar içerisinde terminal araması yaparak başlatabilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

clear ekranı temizlemek için kullanılır.

–help tüm komutların kullanımı hakkında bilgi verir.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

man komutu help gibi komut hakkında bilgileri verir. ancak daha kapsamlıdır.

Ubuntu GNU / Linux Komutları
Ubuntu GNU / Linux Komutları

history komutu sizin daha önce çalıştırdığınız komutları listelemektedir.

Ubuntu GNU / Linux Komutları
Ubuntu GNU / Linux Komutları

üst ok tuşuna basarak ta son çalıştırdığınız komutları görebilir ve tekrar çalıştırabilirsiniz.

uname işletim sisteminiz hakkında bilgileri vermektedir. –all parametresi ile tüm bilgileri ekrana basabilirsiniz. man komutu ile birlikte diğer parametreler hakkında bilgi alabilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

pwd bulunduğunuz dizinin yolunu göstermektedir.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

ls bulunduğunuz dizin içerisindeki klasör ve dosyaları listeler

Ubuntu GNU / Linux Komutları

cd dizin değiştimek için kullanılmaktadır.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

cd .. yada cd – komutu ile bir önceki dizine geri dönebilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

komutun yada klasörün birkaç harfini yazdıktan sonra TAB tuşuna basarsanız terminal otomatik olarak tamamlayacaktır.

nano editör ubuntu dağıtımında standart olarak gelen uygulamalardan biridir. yeni bir metin dosyası oluşturmak, düzenlemek yada görüntülemek için kullanabilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları
Ubuntu GNU / Linux Komutları

düzenledikten sonra CTRL + O tuşlayarak kaydedebilir ve CTRL + X ile editörden çıkabilirsiniz. Bulunduğunuz dizinde teknoforum.txt dosyası oluşturulacaktır.

cat metin dosyasının içeriğini terminalde göstermektedir. nano editörde ayrı bir uygulamada görüntülenmektedir, ancak cat komutu terminale basar.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

cp dosya kopyalamak için kullanılır. ayrı bir dizine kopyalamak yada aynı dizinde farklı bir isimle kopyasını oluşturmak için kullanılır.

Ubuntu GNU / Linux Komutları
Ubuntu GNU / Linux Komutları

mv komutu: dosyaları taşımak için kullanılır. cp komutunda olduğu gibi farklı isimle kaydedebilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

mkdir yeni klasör oluşturmak için kullanılır

Ubuntu GNU / Linux Komutları

rmdir klasör silmek için kullanılır. dolu klasörleri silmemektedir.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

rm dosyaları silmek için kullanılır. bir klasörü içerisindeki dosyalar ile birlikte klasörü silmek için -r parametresi ile kullanmanız gerekir.

Ubuntu GNU / Linux Komutları
Ubuntu GNU / Linux Komutları

touch boş bir dosya oluşturmak için kullanılır. nano ile editörü kullanarak oluşturabilirsiniz. ancak düzenlemeniz gerekmeyen sadece dosya oluşturmanız gereken durumlarda touch komutunu kullanabilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

find komutu klasör ve klasör içerisindeki dosyaları listelemek için kullanılır.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

eğer klasörde çok fazla dosya bulunuyorsa find komutu ile birlikte dosya adını yazarak arama yapabilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

grep dosya içerisinde belirli kelimenin geçtiği satırı okumak için kullanılır

Ubuntu GNU / Linux Komutları

terminaldeki asıl kolaylığı ise ekran çıktısında ilgili satırı almak için kullanılır. her komutla birlikte grep komutunu kullanabilir ve ilgili satırı çekebilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

sudo terminalde yönetici iznine sahip olmak için kullanılır. terminalde yetki kısıtlamaları bulunan komutları çalıştırmak için root olmanız gerekir. ubuntuda sudo su komutu ile root olabilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

df diskleri ve kullanımını görüntülemektedir. -m parametresi ile kullanırsanız megabyte olarak görüntüleyecektir.

Ubuntu GNU / Linux Komutları
Ubuntu GNU / Linux Komutları

sadece sda5 diskini görüntülemek için grep ile keselim

Ubuntu GNU / Linux Komutları

du klasördeki dosyaların boyutunu görüntülemek için kullanılır

Ubuntu GNU / Linux Komutları

head bir dosyanın ilk 10 satırını yada dosyanın başında -n parametresi ile belirttiğiniz kadar satırı görmek için kullanılır. n parametresi girilmez ise varsayılan değer 10 satırdır.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

tail komutu head komutunun tersine sondan 10 satırı yada -n parametresi ile belirttiğiniz kadar satırı göstermektedir.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

diff iki dosyayı kıyaslamak ve farklarını bulmak için kullanılır.

Ubuntu GNU / Linux Komutları
Ubuntu GNU / Linux Komutları
Ubuntu GNU / Linux Komutları

4. ve 5. satırın farklı olduğunu görüntülemiş olduk.

tar seçtiğiniz dosyaları arşiv dosyası yapmak için kullanılır. –help parametresi ve –usage parametresi ile kullanımını inceleyebilirsiniz.

-c paramatresi arşiv dosyası oluşturmak için -x parametresi arşivi açmak için kullanılır. -f parametresi ise dosya adını belirtmek için

Ubuntu GNU / Linux Komutları
Ubuntu GNU / Linux Komutları

chmod dosya izinlerini değiştirmek için kullanılır. sunucu üzerinde yapacağınız değişiklikler için dikkatli olmanız gerekmektedir. genellikle

chmod 777 dosyaismi

Ubuntu GNU / Linux Komutları

komutu ile izin verilmesi belirtilir internette. ancak ciddi açıklara neden olabilir bu durum. çünkü dosyaya tüm kullanıcılar için okuma,yazma ve çalıştırma izni tanımlamış olacaksınız.

Yetkineldirme işlemlerini detaylı incelemek yerinde olacaktır. Gökhan Mankara bu konuda detaylı bir makale hazırlamış. Tavsiye ederim.

https://www.gokhanmankara.com/2009/10/chmod-komutu-ve-kullanimi/

chown komutu bir dosyanın sahipliğini bir kullanıcıya atamak için kullanılır.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

top komutu çalışmakta olan uygulamaları ve cpu, ram kullanımlarını anlık olarak görüntülemektedir.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

ps ux komutu ile çalışan uygulamaları ve pid değerini öğrenebilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

kill komutu ile birlikte pid değerini yazarak uygulamayı sonlandırabilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

kill 2334 komutunu çalıştırarak eset uygulamasını kapattım.

ping komutu herhangi bir makineye erişiminizin olup olmadığını kontrol etmek için kullanabilirsiniz. windows işletim sisteminde 4 kez ping gönderdikten sonra durmaktadır -t parametresini kullandığınızda sürekli olarak ping atmaktadır. ancak linux üzerinde parametre gerekmeden sürekli olarak ping atmaktadır. CTRL + C tuşlayarak durdurabilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları
Ubuntu GNU / Linux Komutları

wget komutu ile terminal üzerinden dosya indirebilirsiniz.

wget https://teknoforum.org/wp-content/uploads/File/linux-nasil-okunur/linus.zip

komutunu çalıştırdığınızda linus torvalds’ın ses kaydını indireceksiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

jobs komutu arka planda çalıştırdığınız komutları görüntülemek için kullanılır.

https://releases.ubuntu.com/20.04.1/ubuntu-20.04.1-desktop-amd64.iso

komutu ubuntu iso dosyasını indirecektir.

https://releases.ubuntu.com/20.04.1/ubuntu-20.04.1-desktop-amd64.iso &

sonuna ekleyeceğiniz & parametresi komutun arkaplanda çalışmasını sizin terminalde çalışmaya devam etmenizi sağlayacaktır.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

aynı zamanda wget-log.1 dosyasına logları kaydedilecektir. wget dosyasının son satırını tail ile okursanız % kaç indirme tamamlandığını görebilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

aynı zamanda jobs komutu ile çalışmaya devam edip etmediğini görüntüleyebilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

job 3736 pid değeri ile başlatıldığı için eğer isterseniz kill komutu ile işlemi sonlandırabilirsiniz.

Ubuntu GNU / Linux Komutları

Saygılarımla,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir